یکی از مراحل مهم در ساخت سازه های بتنی اجرای ستون بتنی است که نقش اصلی در انتقال بار های ساختمان به فونداسیون دارد. کیفیت اجرای ستون به عواملی مانند آرماتور بندی، نحوه نصب و مهار بندی قالب، مشخصات بتن، بتن ریزی و عمل آوری آن بستگی دارد. انتخاب قالب مناسب و اجرای دقیق مراحل کار باعث می‌شود ستون بتنی از نظر ابعاد، شاقولی بودن و مقاومت نهایی کیفیت مطلوبی داشته باشد. در این مقاله، مراحل اجرای ستون بتنی و نکات مهم مربوط به آرماتوربندی، قالب بندی و بتن‌ریزی را بررسی می‌کنیم.
لوازم قالب بندی مورد نیاز برای اجرای ستون بتنی
- قالب فلزی بتن
- کنج بیرونی یا نبشی پانچ شده
- پین و گوه قالب بندی
- گیره قالب بندی و لوله داربست
- مهار ستون
میلگرد گذاری به عنوان پایه اجرای ستون بتنی
کاربرد از میلگرد در سازه های بتنی و به طور ویژه در فونداسیون و ستون ها برای افزایش مقاومت کششی بتن است. چراکه مقاومت فشاری بتن خوب است ولی مقاومت کششی بتن ضعیف است. معمولاً قطر و تعداد میلگرد ستون بتنی به تعداد طبقات و میزان فشار وارده به هر کدام از آنها بستگی دارد. ابعاد ستون بتنی و مقادیر آرماتور بندی ستون در نقشه اجرایی توسط مهندس محاسب سازمان نظام مهندسی مشخص می‌شود. همچنین در جریان اجرای ستون بتنی موارد دیگری مانند اندازه هر طبقه و فاصله خاموتها هم جهت تحمل فشار نهایی بار توسط ستون لحاظ می شود.
بخش میلگرد گذاری از فونداسیون تا طبقه آخر به صورت پیوسته انجام می شود بطوری که بعد از مراحل بتن ریزی بخشی از میلگر برای اتصال ستون های بعدی تا طبقه اخر باقی می ماند. وجود اتصال پیوسته در ستون ها موجب پایداری و مقاومت بالای آنها در حفظ شکل و تعادل ساختمان می شود. در این بخش فاصله گذاری بین خاموت، بکارگیری سنجاق و بکارگیری میلگرد ها طبق دستورالعمل ها بسیار مهم می باشد.
قالب گذاری ستون های بتنی
مرحله بعدی انتخاب قالب و در نهایت قالب بندی ستون‌های بتنی است. در این مرحله امکان استفاده از قالبهای چوبی و فلزی و همچنین پلاستیکی فراهم است. کاربرد قالبهای پلاستیکی بسیار محدود است و تنها در برخی شرایط خاص استفاده می‌شوند، این در حالی است که برای قالب های فلزی ضخامت ۳ و ۴ میلی متر در نظر گرفته شده که هر فرد با توجه به نیاز پروژه خود می‌تواند آنها را انتخاب کند. علاوه بر قالب، برای قالب بندی ستون نیاز به اتصالاتی همچون پین و گوه ونبشی و کنج داریم تا قالب ها بصورت یکپارچه به یکدیگر متصل بشوند.
سیستم قالب بندی چوبی ارزانتر است. انواع تخته قالب بندی روسی یا ایرانی معمولاً با ضخامت ۲ سانتیمتر به بازار عرضه می‌شوند و برای کاهش هزینه اجرای ستون بتنی به کار گرفته می‌شوند. اگرچه این قالب‌ها از لحاظ کیفیت اجرا مانند قالبهای فلزی نیستند اما باز هم گزینه مناسبی به شمار می رفتند امروزه استفاده از این قالب ها برای قالب بندی ستون تا حد قابل قبولی کاهش یافته است از آن برای اجرای انواع سقف های بتنی امرزه در حد بسیار کم استفاده می شود.
ویژگی قالب فلزی در قالب بندی ستون
قالب های فلزی از برتری خاصی به قالب ها برخوردار هستند وجود ویژگی ها و کاربرد های فراوان موجب متمایز بودن قالب فلزی با انواع قالب ها شده است. همچنین به دلیل فشار بسیار زیاد از سوی بتن بر روی سیستم قالب بتنی وجود قالب بندی با دوام و مقاوم یک امر ضروری است. برخی از مزایای قالب بتن فلزی شامل موارد زیر است:
- مقاومت و دوام بیشتر نسبت به انواع قالب ها
- ماندگار بسیار زیاد در مدت زمان طولانی
- استفاده از ورق های ضخیم و با کیفیت
- سرعت مونتاژ و اجرایی بالا
- وجود انواع مختلف به جهت آزادی در انتخاب قالب
- مقرون بصرفه نسبت به کاربرد های فراوان
- استفده مجدد در انواع پروژه ها
- اجرای پلان های مختلفی مانند قالب بندی سقف و فونداسیون و راه پله و دیوار و…
- جلوگیری از بوجود آمدن خسارت های جبران ناپذیر
- ایجاد سطح صاف و سیقلی بر روی بتن
- وجود اتصال یکپارچه به یکدیگر و…
تنظیم قالب ها از لحاظ ارتفاع و محل قرار گیری
قالب ها برای پوشش اطراف میلگرد به صورت یکنواخت در داخل قالب باید هم از لحاظ ارتفاع و هم از لحاظ جابجایی تنظیم شوند. برای تنظیم و تراز عمودی ستون های بتنی از شاقول استفاده می شود. در صورت نیاز جابجایی از مهار های مورب از لوله داربست و جک سقفی استفاده می شود. لذا در این مرحله مهار های مورب در چهار طرف ستون قرار می گیرند. بخش ابتدایی بر روی زمین و بخش انتهایی بر روی قالب به صورت مورب باعث ثبات و جلوگیری از لرزش ستون ها می شود.
در صورتیکه ستون بتن در گوشه سازه بتنی باشد، امکان اتصال مهار ستون وجود ندارد لذا از قلاب میلگردی یا مفتولی برای مهار ستون به شکل قرار دادن آن در داخل بتن هنگام بتن ریزی استفاده می شود. همچنین در ستون های که ارتفاع و ابعاد آنها زیاد باشد از گیره و لوله داربست در فواصل وابسته به ارتفاع ستون به شکل افقی از ابتدا تا انتهای قالب بصورت طولی برای جلوگیری از برآمدگی قالب استفاده می کنیم.
بتن ریزی و جدا کردن قالب
در مرحله بعدی باید تزریق بتن به داخل قالب‌ها انجام شود که با توجه به نوع سازه می‌توان گرید بتن را هم در اینجا مشخص کرد. در ضمن استفاده از دستگاه ویبراتور برای متراکم کردن بتن و خروج حباب هوا در آن ضروری است.
جدا کردن قالب‌ها از ستون‌ها به شرایط آب و هوایی محیطی و زمان خشک شدن بتن بستگی دارد. معمولاً در شرایط عادی و در دمای ۲۴ درجه سانتیگراد می‌توان بعد از ۹ ساعت قالب‌ها را جدا کرد. اما در آب و هوای سرد و صفر درجه مدت زمان جدا کردن قالب‌ها تا ۳۰ ساعت افزایش می‌یابد و اگر دما ۸ درجه سلسیوس باشد می‌توان ۱۸ ساعت بعد قالب‌ها را جدا کرد.
جمع بندی
اجرای ستون بتنی باید با دقت و رعایت اصول فنی در تمام مراحل انجام شود. آرماتوربندی صحیح، استفاده از قالب مناسب، مهاربندی دقیق قالب و بتن‌ریزی اصولی، تأثیر مستقیمی بر کیفیت و مقاومت ستون دارند. به‌ویژه در مرحله قالب‌بندی، انتخاب قالب فلزی مناسب می‌تواند به حفظ ابعاد ستون، ایجاد سطح بتن یکنواخت و افزایش سرعت اجرای پروژه کمک کند. در نهایت، کنترل دقیق مراحل اجرا و عمل‌آوری مناسب بتن، نقش مهمی در دستیابی به یک ستون بتنی مقاوم و استاندارد دارد.
لینک های داخلی سایت
لینک ها و شرکت های خارجی معتبر
تماس با ما:
[ مهندس پدرام 09120437237 📞 مدیر فروش حرفه ای انواع قالب فلزی بتن ]
( مهندس میقان 09126722898 📞 طراح قالب فلزی بتن )
https://miramco.com
آدرس کارخانه: قم